نکات انبار داری مواد شیمیایی سموم

تاریخ انتشار : 2022/08/31

انبار نگهداری مواد شیمیایی سموم  که در اغلب مواقع مواد شیمیایی، کپسول های گاز و انواع مایعات سمی و غیره قابل اشتعال و انفجار را در بر میگیرند، از نظر ایمنی باید در سطح بالایی قرار داشته باشد. این انبارها نه تنها از نظر نحوه چیدمان و دسته بندی باید استانداردهای بین المللی را رعایت کنند، بلکه کارکنان آنها نیز باید کاملا به اهمیت موضوع واقف بوده و نحوه برخورد با شرایط غیر مترقبه را بدانند. فضاسازان در ادامه به مهم ترین اصول و استانداردها برای نگهداری و انبار کردن کالاهای خطرناک اشاره خواهد داشت.

نکات انبار داری مواد شیمیایی سموم

انباردار :

كليه موجودي هاي مواد بايد تحت اختيار و ابواب جمعي يك انباردار مسؤل باشد.اين شخص بايد تجربه كافي در روشهاي انبارداري داشته،لياقت وكفايت اداره عمليات انبار را دارا باشد،در امانت و درستي او ترديدي نباشدو بتواند افراد تحت سرپرستي خود را به خوبي اداره كند. شرح و ظايف و مسؤوليت هاي انباردار به قرار زير است:
• تميز و مرتب نگهداشتن انبارها
• تحويل گرفتن مواد وارده به انبار پس از اطمينان از مطابقت آنها با مشخصات مندرج در برگ سفارش كالا و برگ رسيد كالا يا در اعلاميه بدهكار انبار.
• قرار دادن مواد در جاي صحيح آنها در انبار.
• مقابله مانده هاي كارتهاي انبار با موجودي هاي واقعي انبار.
• ارسال تقاضاي خريد كالا به اداره خريد در مواقعي كه موجودي هر يك از اقلام به حد تجديد سفارش مي رسد.
• ممانعت از ورود اشخاص غير مجاز به داخل انبرها .
• صدور مواد از انبار در مقابل حواله هاي انبار كه به امضاهاي مجاز رسيده باشد.
• تهيه گزارش مواد ناباب و كم مصرف جهت اطلاع هيأت رئيسه.

الف ) مکان و طراحی ساختمان انبار

۱ انبارداری مواد شیمیایی سموم به محلی اطلاق می گردد که انواع ترکیبات شیمیایی و سموم به اشکال مختلف گاز ، مایع و جامد در آن به طور موقت نگهداری می شود و بر دو دسته انبار کوچک و انبار بزرگ می باشد.

۲ انبار کوچک به انبارهایی اطلاق می گردد که دارای مساحت حداکثر ۱۰۰ متر مربع بوده و عرض راهرو داخل آن کمتر از ۱/۵ متر نباشد.

۳ انبار های بزرگ به انبارهایی اطلاق می گردد که دارای مساحت بیش از ۱۰۰ متر مربع باشد. این گونه انبارها چنانچه مجهز به وسایل مکانیکی یا موتوری حمل و نقل باشد، راهروها می بایست متناسب با عبور وسایل مذکور منظور گردد. راهروی طولی باید تا انتهای انبار خالی از کالا بوده و با رنگ سفید از دو طرف خط کشی و مشخص شده باشد. همچنین ظرفیت انبار با میزان سموم و مواد شیمیایی مورد نگهداری مطابقت داشته و حداقل ۱۵ % ظرفیت اضافه جهت جابجایی سهل محموله و احتیاجات احتمالی آینده در نظر گرفته شود.

۴–  محل انبار می بایستی به نحوی انتخاب گردد که حداقل سه جهت اطراف ساختمان به لحاظ دسترسی خودرو های امدادی و وسایل اطفاء حریق و ارسال تجهیزات ضروری در شرایط اضطراری آزاد باشد .

۵  محل انبارهای بزرگ می بایست دور از مناطق مسکونی، مدارس، فروشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، بازار میوه جات، منابع آب آشامیدنی و ذخایر آب احداث گردد. ضمناً احداث این انبارها در مناطقی که سطح آبهای زیر زمینی بالا می باشد ممنوع است.

۶–  در مبادی ورودی‌های انبار برای ممانعت از خروج تراوشات به خارج از RAMP -6 وجود گذرگاه‌های شیبدار انبار ضروری می باشد این گذرگاه بایستی در داخل انبار و در خارج انبار در ورودی ها احداث گردد .

۷  بدون عبور از سایر ساختمانها بایستی به انبار دسترسی مستقیم باشد .

۸  دیوار های داخلی بایستی صاف و صیقلی بوده ، عاری از ترک و لبه باشد تا به آسانی پاکیزه شود .این دیوارها بایستی روی بند یا سدی که از مواد نفوذ ناپذیر به ارتفاع  ۱۴cm پوشیده باشد قرار گیرد و دیوار دور تا دور تمام انبار را در بر می گیرد.

۹ دفتر انباردار باید جدا از منطقه نگهداری سموم و مواد شیمیایی باشد.

۱۰ علاوه بر درب اصلی انبار بایستی درهای اضطراری نیز در نظر گرفته شود.

مشخصات شامل موارد ذیل می باشد :

نام شیمیایی و تجارتی محموله ، تاریخ ورود و یا خروج ، مبداء و یا مقصد ، فرمولاسیون ، مقدار کل حجم واحد ، بسته بندی ، تاریخ ساخت تاریخ انقضاء ، نام تولید کننده ، شماره پارت ، این آمار بایستی به روز باشد .

بطور روزانه یک بازرسی سریع از ظروف و شبکه ها انجام و هرگونه نقص گزارش و رفع گردد .

ماده ۱۱-۱ نحوه آرایش و طبقه بندی مواد شیمیایی و سموم در انبارها می بایست به نحوی باشد که امکان رؤیت و دسترسی به آنها به آسانی امکان پذیر باشد .

ماده ۱۲-۱ محل انبارهای بزرگ می بایست دور از مناطق مسکونی ، منابع آب آشامیدنی ، مناطق در معرض سیل و بطورکلی مناطقی که دارای قابلیت خطر آفرینی برای انسان و محیط زیست باشد احداث گردد .

ماده ۱۳-۱ در داخل انبارها باید به نسبت وسعت آن بر حسب مورد دستگاههای هواکش مجهز به فیلتر نصب شود تا هوای انبار مرتباً تعویض گردد .

ماده ۱۴-۱ کلیه مواد شیمیایی و سموم می بایست در بسته بندی های استاندارد ( مطابق با قوانین جاری انبار گردند .

ماده ۱۵-۱ سموم و مواد شیمیایی در گروههای مختلف حسب حالت فیزیکی ، قابلیت خطرزایی ) آتش گیری ، انفجار ، . . . ( در طبقه بندی انبار قرار گیرند .

 

 بايدها و نبايدها در انبارداری مواد شیمیایی سموم

۱-       ظروف بزرگ و سنگين مواد شيميايي، و نيز مايعات را نبايد در قفسه‌هاي بالاتر نگهداري كرد.

۲-       نبايد مواد شيميايي را در بالاي كابينت قرار داد.

۳-       مواد شيميايي را نبايد در كف آزمايشگاه، حتي به طور موقت نگهداري كرد.

۴-       نبايد هيچ ماده شيميايي را – بجز هنگام استفاده- روي سكو و يا زير هود آزمايشگاه نگهداري كرد.

۵-       نبايد مواد شيميايي را در قفسه هاي بالاتر از سطح چشم قرار داد.

۶-       نبايد مواد شيميايي را در كنار مواد غذايي ونوشيدني نگهداري كرد.

۷-       مواد شيمياي را نبايد در يخچال شخصي كاركنان حتي بطور موقت نگهداري كرد.

۸-       مواد شيميايي را نبايد در معرض حرارت مستقيم، نورخورشيد و يا دماهاي بشدت متغير

ظروف مناسب براي نگهداري مواد شيميايي

۱-       هرگز از ظرف مواد غذايي براي نگه داري مواد شيميايي استفاده نكنيد.

۲-       مطمئن شويد كه درب تمامي ظروف حاوي مواد شيميايي به خوبي بسته مي‌شوند.

۳-    بعد از هر بار استفاده، قبل از گذاشتن ظرف حاوي ماده شيميايي در قفسه، جداره بيروني آنها را با دستمال كاغذي تميزكنيد و دستمال كاغذي را با احتياط دور بريزيد.

 

توجه: مواد شيميايي را در كف آزمايشگاه نگهداري نكنيد.

 

شيوه نگهداري و استفاده از كپسول گاز متراكم

كپسول‌هاي گاز متراكم به علت داشتن مقدار زيادي انرژي نهفته و همچنين خطر اشتعال پذيري و يا سمّي بودن، مي‌توانند خطرناك باشند. بنابراين بايد در نگهداري، جابجايي و هنگام استفاده از آنها نكات ايمني توصيه شده را به خوبي رعايت كرد. فهرستي از توصيه‌هاي لازم براي جابجايي، نگهداري و استفاده از كپسولهاي گاز متراكم در زير آمده است.

۱-       مطمئن  شويد كه كپسولهاي گاز متراكم از جنس فولاد زنگ نزن و معتبر، با نشان ماندگاري طولاني هستند.

۲-       هرگز كپسولي را كه كد سازنده آن رنگ يا پاك شده است، سفارش ندهيد.

۳-       قبل از استفاده از كپسول، معيوب بودن آن را كنترل كنيد.

۴-       قبل از استفاده از كپسول خواص و خطرات گاز محتوي كپسول را بشناسيد.

۵-       به هنگام استفاده از كپسول گاز، از پوشش محافظ مخصوص چشم استفاده كنيد.

۶-       از تنظيم كننده(ريگراتور) مناسب براي هر كپسول گاز استفاده كنيد.

۷-       تنظيم كننده (ريگراتور) را دست كاري و يا قصد تعميرآن را نداشته باشيد.

۸-       هرگز به دريچه كپسول روان كننده نزنيد و آن را  به زور تغيير ندهيد.

۹-       دريچه كپسول را تنها با پيچاندن آرام و يا با ابزاري كه متصدي در اختيارتان  قرار مي‌دهد، به‌دور از اشخاص به ويژه دانش‌آموزان باز كنيد.

۱۰-    نشتي دريچه كپسول را با محلول آب و صابون ويا آشكارساز الكترونيكي وارسي كنيد.